Tarih Bilimi Nedir 3

Gün, geçmiş dönemin incelenmesi bilimidir.[2] “Gün”, geçmiş zamanda olan vakaların incelenmesinin yanı teselsül, bu olaylarla ilişkin bilgilerin ayyaşfi, toplanması, organizasyonu, sunumu ve yorumlanması ile de ilgilenen bir şemsiye terimdir.[3]

İnsan yahut benibeşer-dışı ayırtı gözetmeksizin, konum ve bugün aralığının kestirildiği bir geçmiş bugün dilimde, münasebet-sonuç ilişkisi kurup, belge ve bulgular eşliğinde bilgiler toplayan bir bilimsel nitelikli disiplin olan tarih, herhangi bir fen kümesine dahil edilmez; çünkü tarih, her vadiın geriini inceleyebilecek derece geniş bir disiplindir. İnsanlık gerii nutuk konusu evetğunda, yazının icadından önceki zamanlara “tarih öncesi” denir.

Günî tetkik, geçmiş zamandaki vakalara bağlı bütün bilgilerin, vakaların vuku bulduğu dönemin şartları dide önüne kırmızıınarak, olası evetğunca nesnel bir şekilde sunulması ile oluşur. Gün, yaşanan vakaların bir daha evetşanabilmesi gibi bir mümkünlık olmadığından tabiat bilimlerindeki gibi deney ve gözleme dayanamaz.

Gün sözcüğünün Batı dillerindeki ortak katlığı, Grekçe: ἱστορία, historiá (valörı “tahkik”) teriminden türemiştir.[4] İyonya lehçesinde bildirme, sav alma aracılığıyla veri edinme anlamlarında kullanılan lafız, Attika lehçesinde görerek, tanık olarak bilme anlamlarının yanı teselsül çok daha geniş bir valör içeriğiyle fizik, coğrafya, astronomi, bitki ve efsanevi bilgisi ve hatta giderek tabiat bilgisini kapsayacak şekilde kullanılmıştır. Edward Carr’ın teşhismıyla tarih, “doğrulanmış olgular kümesi”nden başka bir şey değildir.[5]